Kuark Bilim Topluluğu olarak Türkçe ve Temiz İnternet kavramını hep destekleyici yönelik yayınlarımızı ve çalışmalarımızı sürdürmeye çalıştık. En azından Kuark.Org üzerindeki yayınların bu kavrama uygun olması için çaba harcadık.

Gördük ki sadece KBT değil pek çok internet sitesi de bu çabaya ortak oldu. Bu yazıyı Türkçe ve Temiz İnternet kavramını destekleyici nitelikte yeni bir yazı olarak değerlendirebilirsiniz ama bir taraftan da yazıları çalınan yazar arkadaşlarımızın neler yapabileceğini ve bu yazıları kopyala yapıştır yaparak tekrar yayınlayanların neler yaşayabileceğini de bu yazıda aktarmaya çalışacağım.

Öncelikle özgün bir şekilde hazırlanıp da bir internet sitesinde yahut başka bir yazılı veya görsel yayında yayınlanan bir içerik neden başka bir internet sitesi veya yayında yayınlanamaz, bunu değerlendirmek gerekir. İnternette yayınlanan bir yazıyı düşündüğümüzde kitapçılardan (tabii eğer okuyorsak) aldığımız bir kitaptan farksızdır. İnternette yayınlanan yazı tıpkı bir kitap gibi hayal ürünü, fikir temalı, araştırmaya dayanan, deneme tarzında vs olabilir. Temelde özgün bir üretim vardır, emek vardır, yılların tecrübesi aktarılmıştır bu ülkede bir yazar kolay kolay yetişmiyor. İşte bu özgünlükten gelen en doğal hak vardır. Bu doğal hak da sahiplenmek, ürettiğiniz içeriği insanlığa sunarken bu içeriği üretenin siz olduğunuzu belirtmek. Bu gerçekten de en temel haktır. Bir yazar için ikinci temel hakta bu içeriğini insanlığa sunarken sunuş şeklini seçmesi yani hangi yayınevinden (internet için internet sitesi) emeğini insanlığa sunma şeklini belirlemesidir. Bu iki hakta tamamen yazarın iradesine kalmıştır ve neden böyle seçtin diye sorulamaz bile! Diğer temel hakkı ise bu emeğini herkesin kullanabileceği şekilde yayınlayıp yayınlamama hakkı. İlk iki temel hakkından gelen bir seçim hakkıdır ve yazar iradesine saygı gösterilmelidir. Çünkü O böyle bir emek göstermeseydi şimdi öyle bir yazı veya içerik, ürün olmayacaktı. İşte bu sebeple onun haklarına tecavüz etmek saygısızlıktır, etik ve ahlaki değildir.

Yazarımız, A başlığında bir yazı hazırladı ve B internet sitesinde yayınladı. Haklarını da şu şekilde belirledi: A başlıklı yazımı sadece B internet sitesinde yayınlanabilir ve tüm hakları saklıdır. Bu durumda diğer internet siteleri bu yazıyı kendi internet sitelerinde yayınlayamaz. Hatta ne basılı yayınlar ne de görsel yayınlar kullanabilir. Peki bu yayın hiçbir şekilde kullanılamaz mı? Bu yazıyı internet sitenizde tekrar yayınlamanız için hak sahipleri olan A başlıklı yazının yazarı ve bu yazının yayın haklarını elinde bulunduran B internet sitesi ile anlaşma sağlanması gerekir. Aksi takdirde bu yazıyı internet sitenizde yayınlamanız suç olur. Bu suçun cezası Telif Hakları Yasası’na göre şu şekilde olur:

•   6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası
•   50.000 YTL’lik tazminat
•   Sitenizin kapatması da istenebilir ilgili yazıyı silmediğiniz için…
  

Görüldüğü üzere günümüz internet sitesi sahipleri için bu olası cezalar oldukça ağırdır, her internet sitesinin arkasında bir holding olmadığına göre :). Ancak bu kadar ağır olmasına rağmen neden internet sitelerinin çoğunda bu durumla karşılaşıyoruz?

Nedenleri:

•   Telif hakları yasası hakkında bilgili olmamak
•   Yaptıkları şeyin internette olması sebebiyle kendilerinin bu durumda yakalanamayacaklarını sanmaları!
•   Bazı yazarların yazılarının çalınması konusunda umursamaz olmaları
•   Forum sitesi sahiplerinin üyelerinin bu tür paylaşımlarda bulunmalarının engellenemeyeceğini öne sürmeleri ancak suçlu yine de yayıncı, denetleyeceksiniz!
•   İnternette web sitesi yahut blog açmanın oldukça kolay olması, ücretsiz veya ücretli internet servis sağlayacılarının üzerinde bulundurdukları web sitelerini denetlememeleri
•   Ve zihniyet meselesi, bir yazarın ürettiği herşeyin üreten kişinin haklarının hiçe sayılıp insanlığın ortak malı olduğunu düşünenler var oysa ki yazarın ölümünden sonra bile bir süre bu haklar mirasçıları yoluyla devam etmektedir.
  

Peki bir yazınız çalındı neler yapabilirsiniz?

Dilerseniz ilgili internet sitesi ile iletişime geçerek, telif hakları yasasından bahsedebilir ve yazınızın silinmesini isteyebilirsiniz. Gerekli yanıtı alamadığınızı düşünüyorsanız ikinci kez iletişime geçerek yazınızın silinmediği takdirde, karşı tarafın internet sitesinin Google tarafından engelleneceğini bildirebilirsiniz. Eğer yazınız silinmedi ve Google’da karşı siteyi indekslemekten vazgeçmedi ise son olarak bir avukata danışarak yasal işlemleri başlatabilirsiniz.

Yukarıdaki paragrafta Google’in karşı internet sitesini Google arama sonuçlarında engellemesi konusunda bazı arkadaşlarımız şaşırmış olabilirler ama Google Temiz İnternet kullanımı adına ve tabii ki Google arama sonuçlarında en iyi sonuçları vermek için yürüttüğü bir uygulama var. Bu uygulama yazınızı izinsiz olarak yayınlayan internet sitelerinin Google aramalarında engellenmesi için başvurabiliyorsunuz. İşte gerekli sayfalar, bilgiyi veren sayfa, başvurunun yapıldığı sayfa ve spam olarak bildirmek isterseniz.
Bir yazar veya internet sitesi sahibi olarak nasıl önlemler alabilirsiniz?
Öncelikle internet sitenizde yasal uyarılar koymalısınız. Bu yazı ile beraber Kuark.Org üzerindeki tüm özgün yayınlarımızda aşağıdaki uyarıyı bulunduracağız:

“© 2008 Kuark.Org. Tüm hakları saklıdır. Bu materyal başka bir internet sitesi veya başka bir yayın aracılığı ile yayınlanamaz, basılamaz, düzenlenip tekrar yayınlanamaz, alıntı dahi yapılamaz. Aksi takdirde Türkiye Cumhuriyeti yasalarınca (Telif Hakları Yasası) ilgili kimseler 6 ay ile 2 yıl arası hapis cezası ve 50.000 YTL tazminat davası ile karşılaşacaktır.

Site yöneticileri için ilgili bilgilere buradan ulaşabilirsiniz. Bu bir yasal uyarıydı!“

İkinci olarak Creative Commons ile içeriğinizi lisanslayabilirsiniz. Ayrıca Eczacıbaşı Tasdix gibi kuruluşlar ile de zaman damgası vurabilirsiniz. Bu konularla  ilgili ayrıntılara Süleyman Beyin şu yazısından ulaşabilirsiniz.

Üçüncü olarak internet sitenizin sistem yapısına göre değişebilen scriptler kullanarak yazılarınızın kopyalanmasını önleyebilirsiniz ama bu önlem bir yere kadar fayda sağlıyor.
 
Ve son. Umarım gelecek zamanlarda daha bilinçli bir toplum ve temiz bir internete sahip oluruz. Bu konuyla ilgili mutlaka aşağıdaki kaynakları inceleyiniz.

Gökhan ATMACA
Kaynaklar:
http://www.gunesintamicinde.com/calintilama-sanatinda-zen/
http://www.telifhaklari.gov.tr/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFF03077CA1048A183484F186FD0FCCD518
http://www.telifhaklari.gov.tr/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFFE5C29E16A7D3808778DA91DA71E47ED
http://www.telifhaklari.gov.tr/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFFE5C29E16A7D3808AF182E6AD58190D6

“© 2008 Kuark.Org. Tüm hakları saklıdır. Bu materyal başka bir internet sitesi veya başka bir yayın aracılığı ile yayınlanamaz, basılamaz, düzenlenip tekrar yayınlanamaz, alıntı dahi yapılamaz. Aksi takdirde Türkiye Cumhuriyeti yasalarınca (Telif Hakları Yasası) ilgili kimseler 6 ay ile 2 yıl arası hapis cezası ve 50.000 YTL tazminat davası ile karşılaşacaktır.

Site yöneticileri için ilgili bilgilere buradan ulaşabilirsiniz. Bu bir yasal uyarıydı!“

Popularite: 53%